برگی از کتاب تاریخ عالم آرای شاه اسماعیل _صفویه

کتاب عالم آرای شاه اسماعیل داستانی ناشناس مربوط به اواخر قرن هفدهم است که زندگی نخستین شاه صفوی ایران، شاه اسماعیل اول (حکومت: ۱۵۰۱-۱۵۲۴ م) را روایت می‌کند. نویسنده کتاب مشخص نیست؛ اما گویا یکی از عوام کم سواد که به صفویان ارادت می‌ورزیده، آن را با شاخ و برگ فراوان و به انگیزه نقالی در قهوه خانه نوشته است. نام کتاب دقیقا مشخص نیست و شاید نام آن عالم آرای صفوی باشد؛ ولی مشخص است که در سال ۱۰۸۶ ق در دهمین سال پادشاهی شاه سلیمان، تالیف شده است. اشاره به نسب شاه اسماعیل، از شیخ صفی و سلسله خوانین ترکستان و سلاطین تیموری و عثمانی، باعث اهمیت کتاب شده است. بنا بر قول معروف، معین مصور معروف به آقا معین/ آقا معینا، شهرهٔ و نادرهٔ زمان، از مشهورترین استادان نگارگری قرن ۱۱ و ۱۲ هجری‌قمری، در میانه‌های دوران صفوی، در سال ۱۰۹۹ قمری/ ۱۶۸۸ میلادی [؟] این کتاب را مصور ساخته است. وی از شاگردان با استعداد رضا عباسی و از آخرین بازماندگان بزرگ سنت هنری دوران صفوی بوده و گویا همهٔ عمر خود را در شهر اصفهان گذرانده است. او در شبیه‌سازی و چهره‌پردازی استادی چیره‌دست بود و در ارائهٔ مجالس بزمی و رزمی و مناظر گوناگون، نقاشی پُرمایه به‌شمار می‌آمد.