تک اثر سیزدهم: مصحف شریف علاء
در این نمایشگاه مصحف شریف علاء قرانی به خط علاء الدین تبریزی متعلق به قرن دهم هجری قمری به نمایش گذاشته شده است.
نمایشگاه تک اثر سیزدهم به نمایش مصحف شریف به خط علاءالدین تبریزی یکی از نسخههای برجسته قرن 10 هجری قمری اختصاص دارد. در این نمایشگاه این مصحف شریف از زوایای گوناگون هنری مورد بررسی استادان حوزههای مختلف قرار گرفته و روایتی از حاج حسین آقا ملک درباره خرید آن آورده شده است.
این مصحف شریف با قلمهای محقق و نسخ کتابت شده است. شکوفایی قلم محقق در سدة نهم هجری حاصل کوشش خطاطان سده های متقدم است که با مهارت و ذوق کسانی چون یاقوت مستعصمی، ارغون کاملی، احمد سهروردی، پیر یحیی صوفی و عمر اقطع شکوفا شد و در میانة سدة نهم در دست عبدالله طباخ هروی به شیوهای مستقل دست یافت که همچنان پس از گذشت شش سده میزان و معیار کتابت قلم محقق تلقی می شود. قلمی که نماد استحکام و استواری و شکوه است و بدون هر زیور تزئینی بصری با حرکات ساده و محدود صورتی چشمنواز دارد.
یک سده پس از عبدالله طباخ، علاءالدین به عنوان آخرین فرد از سلسله برجستهگان خوشنویسی با تغییراتی در شیوه طباخ خود نیز به شیوة نوین دیگری دست یافت که علاوه بر تأثیر بر شیوه عثمانی در ادامه پایهگذار شیوه ایرانی خوشنویسی این اقلام شد و سپس توسط آقا ابراهیم قمی و نیریزی به اوج خود رسید.
در مورد خط نسخ علاءالدین نیز باید گفت که یکی از مهمترین و تاثیرگذارترین تحولات در شیوه نسخنویسی توسط وی و با کوشش و خلاقیت او اتفاق افتاد. از این تحول گسترده میتوان به عنوان دوره گذار در تبدیل شیوه یاقوتی به شیوه معاصر یاد کرد.
مجموعه اوراق این مصحف 622 صفحه میباشد که متن قرآن مجید از شروع تا پایان است.
شروع مصحف با دو صفحة مذهب مرصع مفصل است که سوره فاتحه و ابتدای سوره بقره با خط محقق طلایی با تحریر مشکی در کنار هم نوشته شدهاند.
جلد این مصحف مجموعهای از تکنیکهای مختلف جلدسازی دورة تیموریه و صفویه میباشد که یکی از نمونههای بینظیر جلدسازی ایرانی- اسلامی است.