جواهرنامه (/ جوهرنامه/ احوال جواهر/ گوهرنامهٔ سلطانی) _صفویه

در یک «مقدّمه» (موادّ اجسام معدنی و کیفیت تکوّن ایشان) و دو «مقاله» (اوّل: جواهر، در بیست«باب»: ۱. درّ، ۲. یاقوت، ۳. زمرّد، ۴. زبرجد، ۵. الماس، ۶. عین‌الهرّ، ۷. لعل، ۸. فیروزه، ۹. پادزهر و سایر احجارحیوانی، ۱۰. عقیق، ۱۱. یاقوت، ۱۲. جزع، ۱۳. مغناطیس، ۱۴. سنباده، ۱۵. دَهَنه، ۱۶. لاجورد، ۱۷. مرجان، ۱۸. یشم، ۱۹. بلور، ۲۰. جَمَست؛ دوّم: فلزّات، در هفت «باب»: ۱. طلا، ۲. نقره، ۳. مس، ۴. قلع، ۵. سرب، ۶. آهن، ۷. خارصینی) و «خاتمه» در مرکّبات از فلزّات و نسبت ایشان با یکدیگر. نگارش کتاب در چاشتگاه پنج‌شنبه ۲۲ جمادی‌الثّانی ۸۸۶ق به اتمام رسیده و به سلطان ابوالنّصر حسن بهادرخان و پسرش خلیل بهادرخان اهدا شده است. [ نسخه‌های منزوی، ۱/۴۱۰؛ فهرستوارهٔ منزوی، ۵/۱۸۱۷؛ فنخا، ۱۱/۱۵۰؛ دنا، ۳/۱۱۱۳؛ ملک، ۲/۱۹۵ و ۵/۲۱۶ و ۵/۲۲۸ و ۷/۲۹۱] چاپ: تهران (۱۳۳۵ش) نستعلیق [۹۸۵ق]، بخشی از خطبه و باب اوّل، آغاز و انجام افتاده،