بابونه

بابـونه

Matricariachamomilla

نام‌های دیگر: بابونۀ رومی/ بابونۀ شیرازی/ بابونَج/ بابونق/ بهار/ اربیان/ کافوری/ رَبل/ مقارجه/ رجل‌­الدّجاجه/ خامامیلن/ حبق­‌البقر/ قُرّاص/ قُحوان/ مُشرَف/ کَرکاش/ کلنجه.

نام انگلیسی: german chamomile, wildchamomile, bitter chamomile, common chamomile

تیرۀ Compositae (تیرۀ مرکّبیان)

بابونه

این جنس در ایران دو گونه گیاه علفی یک­ساله دارد. M. aurea علاوه بر ایران در عراق، افغانستان، پاکستان، شمال آفریقا، آناتولی، فلسطین، سوریه و آسیای مرکزی نیز می‌­روید.

جویش پُر از صنـوبر و کوهش پُر از سمن

باغـش پُر از بنفـشه و راغـش پُر از بهـار <منوچهری دامغانی>

به رومی «اَمَرون» یا «اَمَرقون» و به سُریانی «میلوا» (؟) نامیده می­شود. جالینوس آن را به نام «اَنفالیوس» و اورباسیوس آن را «اَنثاموس» نامیده­‌اند.[۱] مفتّح و مدرّ بول و حیض و عرق و شیر و مقوّی دماغ و اعصاب و جهت تب بلغمی و سوداوی و مرکّبه و سینه و دردسر و نزلات و تحلیل بقایای رَمَد و ریاح گوش و درد جگر و احشاء نافع است.[2] در درجۀ اوّل گرم و خشک است. برای رفع خستگی از هر دارویی سودمندتر است. در مداوای سردرد مؤثّر است. زخم‌­های دهان را بهبود می‌­بخشد. یرقان را از بین می­‌برد. از آنجا که احتمال دارد اثر داروهای ضد انعقادی را افزایش دهد؛ لذا مصرف آن به­ همراه این داروها باید محتاطانه انجام شود.[3] گل­‌ها محتوی نوعی اسانس روغنی شامل آزولن، شیره‌­های تلخ، گلوکوزیدها و شولین هستند. آنها سیستم اعصاب را آرام، تشنّجات را کاهش و خصوصاً ناراحتی‌­های زنانه را تسکین می­‌دهند[4]

بابونه

بابونه در کتاب قانون: بازکننده است و غلیظ را لطیف می‌نماید. سستی می‌آورد، گدازنده است و جاذب نیست. به دلیل قوت سست‌کنندگی و تحلیل ورم‌های گرم را می‌نشاند و تصلب کم را نرم می‌کند و خوردن آن در مداوای ورم سخت داخلی مفید است. اندام عصبی را تقویت می‌کند و برای رفع خستگی از هر دارویی سودمندتر است. مغز را تقویت می‌کند و در مداوای سردرد سرد و تخلیهٔ سر از مواد ناسازگار مفید است. زخم‌های دهان را بهبود می‌بخشد. در مداوای تیرگی و جوش و خارش و جرب چشم سودمند است.[5]


[1] بیرونی، ابو ریحان محمد بن احمد. الصیدنه فی الطبّ. مترجم باقر مظفّرزاده. تهران، فرهنگستان زبان فارسی، ۱۳۸۳

[2] حسینی تنکابنی، حکیم محمدمؤمن بن محمدزمان. تحفهٔ حکیم مؤمن (تحفة المؤمنین). تهران: کتابفروشی مصطفوی، چاپ افست، ۱۳۸۷ق

[3] قاسمی برومند، محمد و سیدعلی علوی‌نیا ابرقویی. مبانی طبّ سنتی و عصر اسلامیّ. تهران، نشر تیمورزاده و نشر طبیب، ۱۳۸۷

[4] ولاگ، ژان و ژیری استودولا. گیاهان دارویی ( روش‌های کشت، برداشت و شرح مصوّر رنگی ۲۵۶ گیاه). ترجمهٔ ساعد زمان. تهران: ققنوس، ۱۳۸۲

[5] ابوعلی سینا، حسین بن عبدالله. قانون در طب. تالیف فتح‌الله بن فخرالدین شیرازی. تهران: موسسه تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل، ‎۱۳۸۶

اشیاء پیشنهادی

نقش گل بابونه

تمبر 10 ریالی نوروز 1367

  • دوره تاریخی: جمهوری اسلامی
  • مهروان

نظر شما: