جوهرنامهٔ نظامی (/ جواهرنامهٔ نظامی) _{ایلخانان}

کتابی است لطیف و بی‌نظیر در شناخت جواهرات و چگونگی به وجود آمدن و معادن آنها در چهار بخش: ۱. مفردات؛ ۲. حجریات؛ ۳. فلزّات سبعه؛ ۴. انواع متفرّقه چون میناگری و تلویحات. عناوین کتاب به صورت «فصل، فصل» است. کتاب در سال ۵۹۲ق تألیف و به ابوالفتح‌ مسعود بن صدر شهیدعلی ابهری (وزیر سلطان تکش خوارزمشاه) اهدا نموده است. مؤلّف فهرستوارهٔ کتاب‌های فارسی پس از ذکر نام جواهرنامهٔ نظامی گمان برده که مؤلف آن اوحدالزّمان هبةالله ـ طبیب المستنجد بالله عبّاسی ـ باشد و حال آنکه اوحدالزّمان سال ۵۶۰ ق یعنی ۳۲ سال قبل از تألیف کتاب درگذشته است. [ الذّریعة، ۵/۲۸۳؛ فهرستوارهٔ منزوی، ۵/۳۸۲۰؛ فنخا، ۱۱/۱۷۹؛ دنا، ۳/۱۱۲۴؛ ملک، ۲/۱۹۷نسخ سدهٔ ۸ ق، انجام افتاده، دارای یک کتیبهٔ مذهّب مرصّع.